Lễ Hội Ramưwan hay được biết đến Tết Ramưwan là Tết cổ truyền quan trọng nhất và mang đậm sắc thái riêng của đồng bào Chăm Hồi giáo Bàni sinh sống trên địa bàn Tỉnh Ninh Thuận. Hãy cùng tienvinhtravel.com tìm hiểu tại sao nhé!

Các tôn giáo chính của đồng bào Chăm tại Ninh Thuận

Người Chăm tại tỉnh Ninh Thuận theo 03 tôn giáo chính, trong đó có Chăm Ahier (người Chăm theo đạo Bàlamôn), Chăm Awal (người Chăm theo Hồi giáo Bàni) và Cộng đồng người Chăm theo Hồi giáo Islam. 

Các làng Chăm mang sắc thái đặc trưng riêng nhưng có quan hệ rất mật thiết với nhau trong các dịp lễ hội. Trong đó, Lễ hội Katê là lễ hội dành riêng cho người Chăm Bàlamôn, người Chăm Bàni và Islam có Lễ hội Ramưwan.

Lễ hội Ramưwan của người Chăm
Độc đáo Lễ hội Ramưwan của người Chăm Bàni Ninh Thuận

Lễ hội Ramưwan mang đậm sắc thái riêng của đồng bào Chăm Hồi giáo Bàni (Hồi giáo đã bản địa hóa) sống trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận; có nhiều hoạt động với ý nghĩa báo công, báo hiếu về đạo lý, cội nguồn của những người còn sống đối với người đã khuất. 

Hàng năm, Tết Ramưwan diễn ra với nhiều hoạt động ý nghĩa báo công, báo hiếu về đạo lý, cội nguồn của những người còn sống đối với người đã khuất như thực hiện lễ Tảo mộ tại các nghĩa địa; cúng tại gia mời ông bà tổ tiên về với con cháu…. Bên cạnh đó cầu nguyện cho làng xóm được bình yên, nhà nhà sung túc, người người hạnh phúc và mùa màng tươi tốt.

Ý nghĩa lễ hội Ramưwan: tên gọi Ramưwan là gì?

Từ Ramưwan trong tiếng Chăm có nguồn gốc từ tiếng Ả Rập “Ramadan” – có nghĩa là tháng 9 theo lịch âm của người Hồi giáo. Người Chăm đọc trại đi thành Ramưwan còn dân gian quen gọi là “Tết Chăm Bàni”. Đây không chỉ là tháng chay niệm của người Chăm Awal (người Chăm Bàni) mà là của cả cộng đồng Hồi giáo trên thế giới. Nhưng cũng như các lễ tục khác, lễ Ramưwan của người Chăm Bàni (Hồi giáo đã bản địa hóa) ở Ninh Thuận có những sắc thái riêng.

Video Lễ hội Ramưwan của đồng bào Chăm Bàni Ninh Thuận

Khác với lễ Ramadan của cộng đồng Hồi giáo thế giới, trước khi vào chùa làm lễ chay niệm chính thức, người Chăm Bà ni tổ chức lễ tảo mộ, cúng gia tiên. Vì vậy, lễ hội Ramưwan của người Chăm Bà ni gồm có 3 phần: lễ tảo mộ, lễ cúng gia tiên và lễ chay niệm tại thánh đường. Lễ tảo mộ là lễ khởi đầu tháng lễ Ramưwan, diễn ra vào cuối tháng 8 Hồi lịch. Tất cả các tộc họ ở các làng Chăm Bàni đều đi tảo mộ. Vào ngày 1/9 Hồi lịch, bắt đầu lễ chay niệm trong thánh đường.

lễ hội Ramưwan ninh thuận
Cô Gái Chăm rất cuốn hút trong bộ áo dài truyền thống tham dự Lễ Hội Ramuwan – Nguồn ảnh Jamen Ivan

Cũng như Lễ hội Kate người Chăm Bàlamôn, trước lễ Ramưwan, người Chăm Bàni làm nhiều bánh trái và món ăn truyền thống để mời khách khứa. Với truyền thống hiếu khách, người Chăm đón tiếp anh em bè bạn, đồng nghiệp, bà con gần xa đến “chúc tết” rất chu đáo và niềm nở. Càng đông khách đến “chúc”, bà con càng phấn khởi và coi đó là niềm tin vào một năm mới mưa thuận gió hòa, vụ mùa thuận lợi, gia đình bình yên, khỏe mạnh, hạnh phúc, con cháu học giỏi và gặp nhiều may mắn trong cuộc sống.

Nét độc đáo trong Lễ hội Ramưwan của đồng bào Chăm Bàni

Lễ tảo mộ – phần độc đáo nhất trong lễ hội Ramưwan

Lễ tảo mộ là phần quan trọng và đặc sắc nhất của lễ hội Ramưwan. Lễ tảo mộ diễn ra trong 3 ngày, bắt đầu vào những ngày cuối của tháng cũ và kết thúc vào ngày đầu tiên của Tết Ramưwan.

lễ tảo mộ ramưwan
Lễ tảo mộ độc đáo trong lễ hội Ramưwan – Ảnh: Vuluan Nguyen

Từng tộc họ đến nghĩa địa để làm cỏ, vun đất phần mộ cho sạch đẹp. Mộ của người Chăm Bàni là những hòn đá tròn xếp thành những hàng dài rất đều đặn. Tất cả được chôn có khoảng cách đều nhau và theo hướng bắc – nam. Hướng bắc là vị trí của đầu, hướng nam là vị trí của chân. Các mộ liền nhau, thậm chí chôn chồng lên nhau nên còn được coi là mộ chôn chung.

lễ tảo mộ chăm bàni
Người nhà đang hành lễ tưởng nhớ người đã mất trong lễ tảo mộ – Ảnh: Vuluan Nguyen

Khi vào lễ, các vị chức sắc làm lễ tẩy uế phần mộ và mời tổ tiên về dự lễ. Tiếp theo là đọc kinh cầu nguyện cùng với mọi người, làm dấu ấn thánh khấn vái ông bà tổ tiên phù hộ cho xóm làng và những người còn sống được yên bình hạnh phúc. Sau đó, lấy trầu cau têm sẵn nhét xuống từng ngôi mộ. Tiếp đó, mỗi người sẽ chắp tay giơ cao vái lạy sát đất 3 lần sau khi hoàn tất phần lễ. Sau phần lễ, bên các phần mộ, các gia đình ngồi nói chuyện cùng nhau. Nhiều người còn khóc vì vẫn còn thương nhớ người đã khuất.

tết ramưwan
Vào lễ, ông thầy Char làm lễ tẩy uế phần mộ và mời tổ tiên về dự lễ – Ảnh: Vuluan Nguyen

Lễ cúng gia tiên

Sau lễ tảo mộ, người dân sẽ về nhà làm lễ cúng gia tiên. Nhà nào cũng làm lễ cúng bằng mâm mặn và mâm ngọt. Con trai đi lấy vợ cũng mang lễ vật về nhà cúng vào dịp này. Khi mâm cúng được bày biện xong, thầy Char tụng kinh và cúng cho từng người trong gia đình, mỗi người cúng khoảng 10 phút. Sau phần cúng lễ, người Chăm Bàni tổ chức ăn uống tập trung tại các gia đình anh em họ hàng.

Lễ hội Ramưwan của đồng bào Chăm theo đạo Hồi ở Ninh Thuận được tổ chức vào giữa tháng 5 đến đầu tháng 6 theo Dương Lịch hàng năm. Với truyền thống hiếu khách, người Chăm Bàni vào những ngày này sẽ đón tiếp anh em, bè bạn, đồng nghiệp, bà con gần xa đến chúc Tết rất chu đáo và niềm nở. Gia đình nào càng đông khách đến nhà thì càng vui vì hứa hẹn một năm mới làm ăn thuận lợi, gia đình vui vẻ, hạnh phúc và gặp nhiều may mắn

Tháng chay tịnh Ramưwan

Sau những ngày lễ hội vui tươi, các làng Chăm Bàni bước vào tháng tịnh chay Ramưwan trang nghiêm. Lễ chay tịnh Ramưwan bắt đầu từ ngày 1 và kết thúc vào ngày 30 của tháng 9 Hồi lịch. Ngày kết thúc được tổ chức rất long trọng tại thánh đường.

Trong tháng Ramưwan, các vị chức sắc Bàni sinh hoạt tại thánh đường, chỉ được phép ăn uống khi mặt trời đã lặn. Các vị chức sắc đạo Bàni quan niệm, thực hiện tháng tịnh chay là làm cho thể xác, tinh thần trong sạch.

lễ hội ramưwan
Tháng chay tịnh kéo dài 1 tháng hướng đến: chân, thiện, mỹ – Ảnh: Vuluan Nguyen

Mỗi người Chăm Bàni đều dành thời gian đến thánh đường để tịnh tâm, tự suy ngẫm về những việc làm của mình trong một năm đã qua, tự đánh giá bản thân và xóa bỏ những tạp niệm để sống tốt hơn. Đồng thời, cầu mong tổ tiên độ trì cho một năm mới mọi chuyện được tốt lành.

Hiện nay, lễ hội Ramưwan, nhất là lễ tảo mộ của người Chăm Bàni thu hút nhiều khách tham quan du lịch, nhà nghiên cứu đến tìm hiểu nét văn hóa đặc trưng này. Hàng năm, lễ hội Ramưwan thường rơi vào khoảng thời gian giữa tháng 5 – đầu tháng 6 Dương Lịch. Một lần đến Ninh Thuận, đặt chân đến làng Chăm Bàni để khám phá một nét văn hóa bản địa rất riêng, rất độc đáo của miền đất nắng Phan Rang.

Một số làng Chăm bạn có thể tham dự lễ hội độc đáo này tại Ninh Thuận: làng Chăm Phước Nhơn, An Nhơn hoặc Lương Tri…Nếu may mắn có một người bạn tại Ninh Thuận mời bạn đến chơi nhà vào dịp Lễ hội RamưwanTết Ramưwan, hãy vui vẻ tham gia và cùng trải nghiệm nét văn hoá độc đáo trong ngày Tết này nhé!

Blogger: Cafe Phan Rang

>>> Mời bạn xem thêm thông tin du lịch Ninh Thuận uy tín và hữu ích:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.